هوش مصنوعی در خدمت وقف قرآنی؛ نخستین طرح مشارکتی البرز کلید می‌خورد

به گزارش پایگاه خبری عدل البرز، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با تأکید بر اینکه وقف نهادی برخاسته از مردم و برای رفع نیازهای مردم است، از آغاز نخستین طرح «وقف مشارکتی قرآنی» در استان با بهره‌گیری از ظرفیت تأمین مالی جمعی و ایجاد مزرعه پردازشگرهای گرافیکی خبر داد و گفت: بیش از ۵۰ پروژه در حوزه‌های گردشگری، ورزشی، تجاری، مسکونی، اداری و بوم‌گردی برای بهره‌وری اقتصادی موقوفات البرز تعریف شده است.

محمد مولایی مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز، در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت فرا رسیدن هفته وقف و هم‌زمانی آن با هفته دولت، با بیان اینکه وقف از مهم‌ترین سنت‌های ماندگار اجتماعی و دینی است، اظهار کرد: وقف تنها مختص جهان اسلام و تشیع نیست؛ در جوامع پیش از اسلام و حتی ایران باستان نیز مردم املاکی را برای اداره اماکن دینی، معابد و انجام امور آیینی اختصاص می‌دادند، هرچند عنوان آن وقف نبوده است.

وی افزود: وقف در اسلام به شکل متعالی خود رسید و نخستین واقفان در صدر اسلام، پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت فاطمه زهرا (س)، امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) و حضرت خدیجه (س) بودند.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به سیره امیرالمؤمنین (ع) در وقف، بیان کرد: چاه‌هایی که حضرت علی (ع) با تلاش و عرق جبین حفر می‌کردند، پس از رسیدن به آب و پیش از خشک شدن عرق ایشان، برای نیازمندان، ایتام و در راه‌ماندگان وقف می‌شد؛ آثاری که برکات آن‌ها تا امروز نیز استمرار دارد.

وقف؛ پاسخ تاریخی مردم به نیازهای جامعه

مولایی با اشاره به فراز و فرودهای وقف در دوره‌های مختلف تاریخی گفت: از دوره سامانیان با شکل‌گیری دیوان اوقاف تا عصر صفویه، قاجار و پس از انقلاب اسلامی، وقف همواره در متن زندگی مردم حضور داشته است.

وی ادامه داد: در دوره‌های مختلف، از تجار و پیشه‌وران تا بانوان، شاهزادگان و افراد عادی جامعه، در امر وقف مشارکت داشتند. امروز نیز آثار موقوفات فراوانی در بخش‌های درمانی، آموزشی، فرهنگی و اجتماعی باقی مانده و منشأ خدمات عمومی است.

مدیرکل اوقاف البرز با بیان اینکه واقفان در طول تاریخ نیازهای واقعی مردم را شناسایی و برای رفع آن‌ها اقدام کرده‌اند، تصریح کرد: در کشور بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ مرکز درمانی وقفی شامل بیمارستان، درمانگاه، خانه بهداشت، کلینیک و آزمایشگاه وجود دارد و همچنین بیش از ۶ هزار مدرسه وقفی در حال خدمت‌رسانی به جامعه است.

وی افزود: امروز بیش از ۳۶۵ هزار نیت وقفی در کشور شناسایی شده که در حدود ۸۰۴ دسته‌بندی قرار گرفته‌اند؛ نیت‌هایی که از حمایت از ایتام، درمان بیماران صعب‌العلاج، ازدواج جوانان و کمک به در راه‌ماندگان تا موضوعات محیط زیستی، وقف درخت، حمایت از حیوانات و توسعه علم و دانش را در بر می‌گیرد.

بیش از ۵۰۰ باغ وقفی در البرز

مولایی با اشاره به ظرفیت‌های موقوفات در استان البرز اظهار کرد: در البرز بیش از ۵۰۰ باغ وقفی وجود دارد که درآمد هر یک بر اساس نیت واقف برای امور مختلفی همچون برگزاری مراسم سیدالشهدا (ع)، اطعام در ماه مبارک رمضان، برپایی برنامه‌های شب‌های قدر، کمک به ازدواج و دیگر امور خیر هزینه می‌شود.

وی افزود: موقوفات استان دارای کاربری‌های گوناگونی از جمله باغی، کشاورزی، مسکونی، صنعتی، اداری و تجاری هستند و همه این دارایی‌ها در مسیر اجرای دقیق نیت واقفان ساماندهی و برنامه‌ریزی می‌شوند.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با تشریح تقسیم‌بندی موقوفات گفت: موقوفات به دو دسته «انتفاعی» و «منفعتی» تقسیم می‌شوند؛ در موقوفات انتفاعی، هدف اصلی استفاده عمومی از یک مکان مانند مسجد، مدرسه، دانشگاه، حسینیه، تکیه یا مراکز نگهداری ایتام است و در موقوفات منفعتی، درآمد حاصل از ملک یا دارایی وقف‌شده برای اجرای نیت واقف هزینه می‌شود.

عبور از اجاره‌داری سنتی به سرمایه‌گذاری وقفی

مولایی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از شیوه‌های نوین اداره موقوفات گفت: سازمان اوقاف در کشور و استان البرز در حال فاصله گرفتن از نظام سنتی اجاره‌داری و حرکت به سمت سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و ایجاد درآمد پایدار برای اجرای بهتر نیات واقفان است.

وی افزود: در استان البرز بیش از ۵۰ پروژه در حوزه‌های گردشگری، ورزشی، بوم‌گردی، هتل‌داری، تجاری، مسکونی، اداری و دیگر کاربری‌ها تعریف شده است که با مشارکت بخش خصوصی اجرا خواهد شد.

مدیرکل اوقاف البرز بیان کرد: در این الگو، عرصه موقوفه همچنان وقفی و غیرقابل واگذاری باقی می‌ماند و سرمایه‌گذار با تأمین منابع مالی و اجرای پروژه، بر اساس میزان آورده خود از منافع بهره‌مند می‌شود؛ سهم اوقاف نیز در مسیر اجرای نیت واقف به کار گرفته خواهد شد.

آغاز نخستین وقف مشارکتی قرآنی البرز

مولایی از برنامه‌ریزی برای اجرای نخستین وقف مشارکتی قرآنی استان خبر داد و گفت: در هفته وقف، طرح وقف مشارکتی قرآنی در البرز کلید خواهد خورد؛ زیرا استان در حوزه موقوفات اختصاصی قرآنی با کمبود مواجه است و توسعه تربیت حافظان قرآن، برگزاری محافل انس با قرآن، مسابقات و حمایت از فعالان قرآنی، نیازمند منابع پایدار است.

وی ادامه داد: این طرح با روش تأمین مالی جمعی و عرضه توکن‌های وقفی دنبال می‌شود و برنامه‌ریزی شده است تا با ایجاد یک مزرعه پردازشگر گرافیکی یا GPU Farm، درآمد حاصل از پردازش داده و خدمات مرتبط با فناوری و هوش مصنوعی، در مسیر امور قرآنی هزینه شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود برای اجرای این پروژه حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز باشد و افراد می‌توانند با مشارکت‌های خرد، از جمله خرید توکن‌های وقفی، در این اقدام خیرخواهانه سهیم شوند.

وی خاطرنشان کرد: شفافیت در روند اجرای پروژه از ویژگی‌های این طرح است و مشارکت‌کنندگان می‌توانند از طریق کدهای اختصاصی، مراحل پیشرفت طرح، استقرار تجهیزات، آغاز درآمدزایی و نحوه هزینه‌کرد منابع در امور قرآنی را مشاهده کنند.

وقف پول؛ ظرفیتی برای مشارکت همه مردم

مولایی با اشاره به ظرفیت وقف پول گفت: با فتوای مقام معظم رهبری مبنی بر امکان وقف پول مشروط بر حفظ ارزش آن، زمینه مشارکت گسترده‌تر مردم در امور وقف فراهم شده است.

وی افزود: بر اساس این شیوه، اصل سرمایه حفظ و منافع حاصل از آن برای اجرای نیت واقف هزینه می‌شود؛ این ظرفیت می‌تواند برای رفع نیازهای روز جامعه از جمله حمایت از دانشجویان، دانش‌آموزان، خبرنگاران، فعالان فرهنگی و هنری، ورزش، درمان و اشتغال به کار گرفته شود.

مدیرکل اوقاف البرز با اشاره به کمبود سرانه‌های ورزشی در کرج و البرز گفت: وقف می‌تواند در ساخت و توسعه سالن‌های ورزشی، مجموعه‌های ورزشی ویژه بانوان و آقایان و دیگر زیرساخت‌های مورد نیاز مردم نقش مؤثری ایفا کند.

بقاع متبرکه؛ پایگاه فرهنگی و اجتماعی مردم

مولایی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه بقاع متبرکه پرداخت و اظهار کرد: در کشور بیش از ۸ هزار و ۸۰۰ بقعه متبرکه وجود دارد که میزبان حدود ۱۱ هزار امامزاده هستند و این اماکن، علاوه بر پناهگاه معنوی مردم و عاشقان اهل‌بیت (ع)، پایگاه نشر معارف اسلامی و خدمات اجتماعی به شمار می‌روند.

وی افزود: بر اساس تأکید رهبر معظم انقلاب مبنی بر تبدیل بقاع متبرکه به قطب فرهنگی، برنامه‌های متنوع فرهنگی، قرآنی، اجتماعی و مناسبتی در طول سال در امامزادگان شاخص البرز از جمله امامزاده طاهر (ع)، امامزاده حسن (ع)، امامزاده محمد (ع) و امامزاده حیدر (ع) برگزار می‌شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز با اشاره به اجرای طرح «قرار دوازدهم» بیان کرد: در دوازدهم هر ماه، به نام حضرت ولی‌عصر (عج)، بسته‌های معیشتی با مشارکت اوقاف، موقوفات، بقاع متبرکه و خیرین تهیه و میان خانواده‌های نیازمند در مناطق پیرامونی امامزادگان توزیع می‌شود.

وی ادامه داد: این طرح از دوران شیوع کرونا با جدیت بیشتری دنبال شد و تاکنون نیز متوقف نشده است.

توسعه اشتغال و بازارچه‌های محلی در جوار امامزادگان

مولایی گفت: یکی از رویکردهای اجتماعی اوقاف، استفاده از زیرساخت‌های موجود در بقاع متبرکه برای آموزش مهارت و ایجاد فرصت‌های اشتغال، به‌ویژه برای زنان سرپرست خانوار و جوانان است.

وی افزود: در برخی امامزادگان، آموزش‌های مهارتی و بازارچه‌هایی برای عرضه محصولات تولیدی مردم ایجاد شده و برنامه‌ریزی شده است این طرح در دیگر بقاع متبرکه استان نیز گسترش یابد.

مدیرکل اوقاف البرز اظهار کرد: پیگیری ایجاد خط اعتباری برای پرداخت تسهیلات به افرادی که در کارگاه‌های مهارتی امامزادگان آموزش می‌بینند نیز در دستور کار قرار دارد تا بتوانند تجهیزات مورد نیاز را تهیه و کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنند.

برگزاری نمایشگاه و همایش یاوران وقف در کرج

مولایی از برگزاری نمایشگاه دستاوردها و خدمات وقف در امامزاده محمد (ع) کرج خبر داد و گفت: این نمایشگاه از روز یکشنبه آماده بازدید علاقه‌مندان خواهد بود و افتتاح رسمی آن روز دوشنبه ساعت ۱۶ انجام می‌شود.

وی افزود: در این نمایشگاه بخشی از ظرفیت‌ها، خدمات، برنامه‌ها و پروژه‌های در دست اقدام اداره‌کل اوقاف و امور خیریه استان البرز به نمایش گذاشته می‌شود.

مدیرکل اوقاف البرز همچنین از برگزاری همایش «یاوران وقف» در امامزاده طاهر (ع) خبر داد و گفت: در این همایش از واقفان، خیرین، متولیان، اعضای هیئت امنا و امین‌های برتر موقوفات تقدیر خواهد شد.

وی با اشاره به استفاده از ظرفیت‌های مردمی در اداره موقوفات اظهار کرد: در استان البرز بیش از ۳۰ امین موقوفه در حوزه‌های عمرانی، ثبتی، حقوقی و تخصصی، در کنار کارکنان اوقاف برای خدمت‌رسانی و صیانت از موقوفات فعالیت می‌کنند.

مولایی در پایان با دعوت از مردم، خیرین و اصحاب رسانه برای مشارکت در ترویج فرهنگ وقف گفت: وقف یک پشتوانه مردمی برای پاسخگویی به نیازهای جامعه است و رسانه‌ها می‌توانند به‌عنوان موتور محرک فرهنگ‌سازی، مردم را با ظرفیت‌های نوین وقف و آثار ماندگار آن در زندگی اجتماعی آشنا کنند.