طرحهای کلان اقتصادی؛ قربانی آمارهای نادرست کارشناسان
بطرحهای کلان اقتصادی؛ قربانی آمارهای نادرست کارشناسان|ه گزارش پایگاه خبری عدل البرز علیمحمد رجبی، فعال رسانهای، در یادداشتی تحلیلی و اختصاصی برای «عدل البرز» با عنوان «چرا طرحهای کلان اقتصادی ضد خودشان عمل میکنند؟»، به کالبدشکافی ناکارآمدی سیاستهای اخیر در حوزه سوخت پرداخت.
وی در این یادداشت نوشت: از ابتدای دولت احمدینژاد تا امروز تقریباً هیچ کدام از طرح های پر سر و صدای دولت ها برای حل مشکل ناترازی انرژی به نتیجه نرسیده دلیل این واقعیت یک موضوع ساده است آمارسازی دروغ کارشناسان برای توجیه اهداف سیاست مداران. نمونه ساده ای از این فرآیند فریب و یا به اصطلاح اقناع سازی را تا کنون چندین بار برای طرح های موسوم به آزادسازی قیمت ها و بهینه سازی مصرف انرژی دیده ایم.
در ادامه فقط یک نمونه از آمارسازی ها ببینید:
از هوش مصنوعی ابتدا پرسیدم میانگین مصرف سوخت خودروهای اروپایی چقدر است و بعد خواستم با سناریوی فرضیِ افزایش ۵ ساله سن ناوگان، افزایش ۸°C دمای متوسط و عرضه انحصاری بنزین RON ۸۵، اثر خالص بر مصرف واقعی سوخت خودروهای بنزینی در EU-۲۷ را پیش بینی کند؛
ناوگان بنزینیِ در حال تردد: متوسط مصرف واقعی از حدود ۶.۸ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر به حدود ۷.۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر میرسد؛ یعنی تقریباً ۰.۶ لیتر یا حدود ۹ تا ۱۰٪ افزایش.
پیرتر شدن متوسط ناوگان و افت راندمان ناشی از اکتان ۸۵، از صرفهجویی ناشی از کاهش استارت سرد در دمای بالاتر قویتر است.
خودروهای نو بنزینی و مایلدهیبرید: متوسط مصرف واقعی از حدود ۶.۱ به حدود ۶.۳ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر افزایش مییابد؛ یعنی تقریباً ۳ تا ۴٪. دمای بالاتر زمان گرمشدن موتور و تلفات استارت سرد را کم میکند، اما بنزین RON ۸۵ در موتورهایی که عموماً برای RON ۹۵ طراحی شدهاند، با عقبانداختن جرقه و محدودکردن بوست، مصرف را افزایش میدهد.
خودروهای نو هیبرید کامل (HEV): متوسط مصرف واقعی از حدود ۵.۲ به حدود ۵.۳۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر میرسد؛ حدود ۳٪ افزایش. سامانه هیبرید بخشی از افت بازده موتور بنزینی را جبران میکند، اما نمیتواند اثر کامل سوخت کماکتان را حذف کند؛ ضمن آنکه در این سناریو، استفاده مداوم از RON ۸۵ برای بخش بزرگی از خودروهای اروپاییِ طراحیشده برای RON ۹۵ از نظر فنی توصیهپذیر نیست.
این بررسی ساده با هوش مصنوعی که قطعا در دسترس مدیران عالی کشور هم هست به سادگی نشان می دهد مقایسه مستقیم کردن جوامع با یکدیگر اشتباه است. ضمن اینکه اگر فقط اکتان بنزین ۹۵ شود و عمر شبکه حمل و نقل نیز ۵ سال کاهش پیدا کند مشکلی تحت عنوان ناترازی بنزین در کشور بوجود نمی آمد.
اما می بینیم که در عملیات فریب افکار عمومی برای گران سازی بنزین اگر سوء نیتی نباشد، قطعا کار علمی به نفع توجیه سیاسی کنار گذاشته شده است چرا که به سادگی مشخص است بعد از گران سازی بنزین به دلیل عدم تغییر اکتان بنزین تولیدی در کشور ، ظرفیت محدود نوسازی تولید خودرو، قوانین محدود کننده واردات خودرو، تحریم های ظالمانه و ناترازی ارز مورد نیاز کشور عملا هیچ کدام از اهداف بهبود اقتصادی کامل محقق نمیشود و دَر بر همین موال خواهد چرخید.
نتیجه با این سیاست ها این خواهد بود که طبقه فقیر کشور بزرگتر، عوامل جبران کننده فشار اقتصادی و روانی مردم (مانند سفر، مسافرکشی، قاچاق سوخت و…) از آنها گرفته میشود و کشور به سمت تولید ۱۸ دی های پشت سر هم خواهد رفت تا دولت فعلی کنار رود و دولت بعدی با شعار تثبیت مستقر شود و دوباره همه این سیاست ها را لغو و روش دیگری را دنبال کند.
