وقف؛ میراثی ماندگار که با ثبت رسمی جان دوباره می‌گیرد/ آغاز تحول در صدور اسناد مالکیت موقوفات البرز

به گزارش پایگاه خبری عدل البرز و به نقل از روابط عمومی اداره کل اوقاف و امور خیریه البرز، نشست مشترک اداره کل اوقاف و امور خیریه و اداره کل ثبت اسناد و املاک استان البرز با هدف بررسی راهکارهای تسریع در صدور اسناد مالکیت موقوفات و تثبیت حقوق وقف برگزار شد.

در این جلسه مدیران دو دستگاه ضمن بررسی تاریخچه وقف در ایران، بر اهمیت ثبت و تثبیت مالکیت موقوفات به‌عنوان اولین گام احیای وقف تأکید کردند و از تشکیل کارگروه مشترکی برای صیانت از اراضی وقفی و رفع چالش‌های ثبتی خبر دادند.

در این نشست، محمد مولایی مدیرکل اوقاف استان البرز با اشاره به پیشینه تاریخی وقف در ایران گفت:
پیش از اسلام نیز نهادهایی مشابه وقف در قالب‌های دیگر در ایران وجود داشته و مردم برای اماکن دینی موقوفاتی را در نظر می‌گرفتند؛ اما در دوران اسلام، وقف شکل متعالی‌تری پیدا کرد و هویت جدیدی یافت، به گونه‌ای که همۀ ابعاد زندگی انسان و حتی حیوانات، نباتات و فضای سبز را دربر گرفت.

مولایی افزود: در صدر اسلام، نخستین واقفان پیامبر گرامی اسلام (ص)، حضرت فاطمه زهرا (س) و امیرالمؤمنین علی (ع) بودند. حضرت علی (ع) چاه‌هایی را که با عرق جبین حفر می‌کردند همان‌جا وقف می‌نمودند؛ این چاه‌ها اکنون به نام چاه‌های علی‌ در شهر مدینه شناخته می‌شوند و بخش قابل‌توجهی از آب شرب این شهر را تأمین می‌کنند.

وی با اشاره به گستره وقف در کشور بیان کرد:
در ایران حدود ۸۵ هزار موقوفه وجود دارد که در دو دسته «منفعتی» و «انتفاعی» طبقه‌بندی شده‌اند؛ موقوفات منفعتی شامل موقوفات درآمدزا هستند و موقوفات انتفاعی فاقد درآمد بوده و صرفاً برای اهداف مذهبی، فرهنگی یا آموزشی مانند حسینیه‌ها، تکایا و دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مدیرکل اوقاف استان در ادامه، وظایف سه‌گانه سازمان در قبال موقوفات را تشریح کرد و گفت:
بر پایه سیاست‌های مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) و نیات واقفان در وقف‌نامه‌ها، سه مأموریت اصلی در قبال موقوفات وجود دارد:
۱. حفظ عین موقوفات در ابعاد نرم‌افزاری و سخت‌افزاری؛
۲. افزایش بهره‌وری موقوفات پس از تثبیت مالکیت؛
۳. اجرای دقیق نیت واقفان که تاکنون در قالب ۳۶۵ نیت جزئی و ۸۱۰ عنوان کلی بارگذاری شده است.

مولایی گفت: «کاری که همکاران اداره ثبت در راستای تثبیت و صدور اسناد موقوفات انجام می‌دهند، کاری مقدس و ارزشمند است، چراکه شرط صحت وقف، داشتن مالکیت رسمی و ثبت‌شده است.

باقرزاده مدیرکل اسناد ثبتی سازمان اوقاف و امور خیریه کشور، ضمن تبریک دهه کرامت و میلاد امام رضا (ع)، از تشکیل کارگروه مشترک میان مدیران اداره ثبت، اوقاف و منابع طبیعی خبر داد.
وی گفت: «این کارگروه با هدف بررسی حریم موقوفات و اراضی احیاشده تا سال ۱۳۶۵ تشکیل خواهد شد و انتظار می‌رود با هم‌افزایی بین دستگاه‌ها، شاهد تحول جدی در صیانت از املاک وقفی باشیم.»

مجتبی باقرزاده ضمن قدردانی از تلاش‌های همکاران ادارات اوقاف و ثبت افزود:
«با توجه به قانون الزام ثبت و ارزش روزافزون املاک، صیانت از اراضی وقفی یک اولویت ملی است و ان‌شاءالله به زودی شاهد برگزاری جشن تثبیت مالکیت تمامی موقوفات کشورخواهیم بود.»

در ادامه، علیزاده مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان البرز نیز با اشاره به همکاری‌های دوجانبه اظهار داشت: تعامل میان اداره ثبت و اداره اوقاف موجب تکمیل اطلاعات تاریخی و ثبتی در حوزه وقف شده و زمینه صدور اسناد مالکیت موقوفات را فراهم کرده است. در البرز، با همت همکاران، پرونده موقوفاتی که سال‌ها بلاتکلیف بودند، از جمله در شهرستان طالقان، کرج و اشتهارد تعیین‌تکلیف و به صدور سند منجر شده‌اند.

وی افزود: «امیدواریم در سال جاری نیز گام‌های مؤثرتری در مسیر تثبیت و سند دار کردن موقوفات برداشته شود.»