قانون حمایت از معلولان حلقه مفقوده کلان شهر کرج
قانون حمایت از معلولان حلقه مفقوده کلان شهر کرج|امروز، سوم دسامبر — روز جهانی افراد دارای معلولیت — بار دیگر توجهها را به وضعیتی معطوف میکند که در کرج، مثل بسیاری از کلانشهرهای ایران، نقطهتعادلِ قانون و عمل را هنوز نیافته است. هرچند مسئولان استانی و شهرداری از اجرای پروژههای مناسبسازی معابر و فازهای پیادهراهسازی خبر میدهند، بررسیهای میدانی و گزارشهای رسمی نشان میدهد که فاصلهای میان برنامهها و پوشش کامل نیازهای دسترسپذیری وجود دارد. (سازمان بهزیستی)
شهرداری کرج اعلام کرده است که نزدیک به ۷۰ درصد معابر اصلی برای تردد نابینایان و معلولان مناسبسازی شده، اما این آمار در عمل به معنای دسترسی کامل به سرویسهای شهری، ساختمانهای دولتی و ایستگاههای حملونقل عمومی نیست؛ نقاطِ کورِ دسترسپذیری و نیاز به بهسازی در بافتهای فرسوده همچنان محسوس است(Karajrasa)
استانداری و بهزیستی استان البرز نیز بر تسریع مناسبسازی ساختمانهای دولتی و ایجاد سازوکارهای پایش و گزارشدهی تاکید کردهاند، و اخیراً کمیتههای فنی برای بررسی میدانی وضعیت ابنیه عمومی تشکیل شده است تا اجرای ضوابط دسترسپذیری را ارزیابی کنند. با این حال فعالان و نمایندگان محلی میگویند که تا وقتی تخصیص اعتبارات، مدیریت بیندستگاهی و سازوکار پاسخگویی روشن نباشد، قوانین تصویبشده تحقق کامل پیدا نخواهند کرد (ایرنا)
از سوی دیگر، ناظران حقوقی و سازمانهای مردمنهاد استان البرز اعتقاد دارند اجرای «قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت» هنوز کامل و فراگیر نشده و نیازمند پیگیری جدی در سطح شهرستان و دستگاههای اجرایی است؛ آنها بر لزوم ترکیب اقدامات فنی (رمپ، مسیرهای لمسی، آسانسور و پارکینگ اختصاصی) با برنامههای آموزش عمومی و تغییر نگرش اجتماعی تأکید دارند[iv]. (Khabar Farsi)
در آستانه روز جهانی معلولیت، این پرسش کلیدی باقی میماند: آیا کرج میتواند با شتاب بخشیدن به پروژههای پیادهراهسازی، تکمیل مناسبسازی معابر و نهادینهکردن پایش اجرای قانون، به سطحی از دسترسپذیری برسد که افراد دارای معلولیت را بهعنوان شهروندانی برابر و توانمند در عرصه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بپذیرد؟ پاسخ به این پرسش به همکاری شهرداری، استانداری، سازمانهای خدماتی، نهادهای نظارتی و خودِ شهروندان بستگی دارد(Karajrasa)
پایگاه خبری عدل البرز برای بررسی ابعاد جامعه شناسی این موضوع مهم با محمد رضا ذولفقاری جامعهشناس فرهنگی به گفتوگو نشست. در ادامه این گفتگو را بخوانید.
خبرنگار: با نزدیک شدن به روز جهانی افراد دارای معلولیت، مهمترین مشکلات این قشر در جامعه چیست؟
ذوالفقاری: بخشهای مختلف اجتماعی و شهری هنوز آمادگی لازم برای حضور و فعالیت افراد دارای معلولیت را ندارند. با وجود تجربه هشت سال جنگ و افزایش شمار افراد دارای معلولیت جسمی، زیرساختهای شهری برای تردد و خدماترسانی به آنها همچنان ناکافی است.
خبرنگار: آیا ساختمانها و نهادهای دولتی برای افراد دارای معلولیت مناسبسازی شدهاند؟
ذوالفقاری: متأسفانه بسیاری از ساختمانهای دولتی حتی برای ورود و خروج اربابرجوع دارای معلولیت مناسب نیستند. درصد زیادی از وزارتخانهها و ادارات هنوز امکان دسترسی این افراد را فراهم نکردهاند و همین موضوع انجام امور اداری و روزمره آنان را با مشکل جدی روبهرو میکند.
خبرنگار: در حوزه فرهنگی و اجتماعی چه چالشهایی وجود دارد؟
ذوالفقاری: جامعه هنوز به اصلاح نگاه خود نسبت به افراد دارای معلولیت نیاز دارد. درست است که موفقیتهای ورزشکاران پارالمپیکی در سالهای اخیر موجب تغییر نسبی نگرش جامعه شده و توانمندیهای این افراد را برجسته کرده، اما این تغییر کافی نیست و باید تقویت شود.
خبرنگار: جامعه چه نگاهی باید نسبت به افراد دارای معلولیت داشته باشد؟
ذوالفقاری: افراد دارای معلولیت شهروندان عادی جامعهاند و نباید با دید ترحمآمیز به آنها نگاه شود. معلولیت نباید مانعی برای فعالیت اجتماعی باشد؛ همانطور که بسیاری از افراد با وجود محدودیتها، زندگی عادی خود را ادامه میدهند. تجربه حضور موفق ورزشکاران و فعالان اجتماعی دارای معلولیت نشان داده که این افراد میتوانند افتخارآفرین و اثرگذار باشند.
خبرنگار: افراد دارای معلولیت چگونه میتوانند به جامعه بازگردند و فعال شوند؟
ذوالفقاری: برخی از افراد از بدو تولد و بعضی دیگر بر اثر حوادث دچار محدودیت میشوند. نمایش الگوهای موفق افرادی که توانستهاند بر محدودیتهای خود غلبه کنند، نقش مهمی در دلگرمی دیگران دارد و به آنها کمک میکند دوباره وارد اجتماع شوند.
خبرنگار: معرفی توانمندیهای افراد دارای معلولیت چه تأثیری دارد؟
ذوالفقاری: این کار میتواند آنها را بهعنوان اعضای فعال و مؤثر جامعه مطرح کند و حتی جایگاهی فراتر از یک شهروند عادی برایشان ایجاد کند
روز جهانی افراد دارای معلولیت فرصتی است تا هم توجه جامعه به چالشها و نیازهای این قشر جلب شود و هم دستاوردها و توانمندیهای آنان برجسته شود. تجربه نشان داده که با ایجاد زیرساختهای مناسب، فراهم کردن فرصتهای برابر و اصلاح نگرش اجتماعی، افراد دارای معلولیت میتوانند نقش مؤثری در توسعه اجتماعی، فرهنگی و ورزشی کشور ایفا کنند. به همین دلیل، مسئولان، شهروندان و رسانهها همه سهمی در شناخت، حمایت و مشارکت فعال این گروه دارند تا جامعهای عادلانهتر و فراگیرتر شکل گیرد
