15.8 میلیارد دلار ارز دیجیتال تراکنش برای دور زدن تحریم

دور زدن تحریم‌ها با رمزارز | کریپتو در و تأمین مالی غیرقانونی در سال ۲۰۲۴

کد خبر : 29961
21 تیر 1404 - 16:18

در سال 2024، حوزه‌های قضایی تحت تحریم، مجموعاً 15.8 میلیارد دلار ارز دیجیتال دریافت کردند که حدود 39 درصد از کل تراکنش‌های غیرقانونی رمزارزها را تشکیل می‌دهد

دور زدن تحریم‌ها با رمزارز | کریپتو در و تأمین مالی غیرقانونی در سال ۲۰۲۴ – روسیه و ایران بازیگران اصلی

دور زدن تحریم‌ها با رمزارز – بر اساس گزارش سالانه Chainalysis در سال ۲۰۲۵، سال ۲۰۲۴ نقطه عطفی در استفاده از ارزهای دیجیتال توسط کشورها و نهادهای تحریم‌شده بود. تنش‌های ژئوپولتیک، تحریم‌های مالی گسترده‌تر، و نیاز به دور زدن سیستم‌های بانکی سنتی باعث شد ارزهای دیجیتال به عنوان ابزاری کلیدی برای تأمین مالی و تغییر استراتژی‌های اقتصادی مورد توجه قرار گیرند. این گزارش به تحلیل روش‌های استفاده از رمزارزها توسط روسیه، ایران، و سایر کشورهای تحت تحریم می‌پردازد و اقدامات بین‌المللی برای مقابله با این روند را برمی‌شمارد.

افزایش تراکنش‌های کریپتو در حوزه‌های قضایی تحت تحریم

در سال ۲۰۲۴، حوزه‌های قضایی تحت تحریم، مجموعاً ۱۵٫۸ میلیارد دلار ارز دیجیتال دریافت کردند که حدود ۳۹ درصد از کل تراکنش‌های غیرقانونی رمزارزها را تشکیل می‌دهد. این افزایش، عمدتاً ناشی از استفاده گسترده ایران و روسیه از ارزهای دیجیتال برای مقابله با محدودیت‌های مالی بود.

ایران: استفاده گسترده از صرافی‌های متمرکز داخلی

ایرانی‌ها در واکنش به محدودیت‌های اقتصادی تحمیلی، روی به صرافی‌های متمرکز داخلی آوردند و الگوهای معاملاتی نشان‌دهنده‌ی افزایش فرار سرمایه بود. این روند به عرصه‌ای گسترده‌تر تبدیل شد که در آن شهروندان و نهادهای ایرانی ارز دیجیتال را به عنوان سیستم مالی جایگزین در شرایط بحران اقتصادی انتخاب کردند.

روسیه: تأمین مالی ماشین جنگی با کریپتو

شبکه‌های مرتبط با روسیه فعالیت گسترده‌ای در استفاده از ارزهای دیجیتال داشتند. از جمله، تأمین مالی پهپادهای نظامی و تسهیل معاملات مرتبط با تدارکات جنگی از طریق رمزارزها صورت گرفت. تحقیقات Chainalysis نشان داد که نهادهایی نظیر KB Vostok، یک توسعه‌دهنده پهپاد روسی، با استفاده از ارزهای دیجیتال اقدام به دریافت کمک‌های مالی و فروش تجهیزات نظامی کردند.

رویکردهای جدید در تحریم کریپتو توسط OFAC

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (OFAC) در سال ۲۰۲۴ تمرکز خود را از افراد و گروه‌های کوچک به زیرساخت‌های مالی و شبکه‌های مرتبط گسترش داد. این تغییر استراتژی با هدف حذف شبکه‌های حمایتی از فعالیت‌های غیرقانونی و محدود کردن دسترسی کشورها و نهادهای تحریم‌شده به ارزهای دیجیتال انجام شد.

اقدامات اصلی علیه روسیه

– ۲۳ آگوست ۲۰۲۴: OFAC شرکت KB Vostok را به دلیل نقض تحریم‌ها و استفاده از رمزارز برای تامین مالی پهپادهای نظامی تحریم کرد. تحقیقات نشان داد که بیش از ۱۰۰ میلیون دلار تراکنش مرتبط با این شرکت از طریق صرافی‌های روسی تحریم‌شده انجام شده است.

– ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۴: پلیس آلمان در Operation Final Exchange زیرساخت ۴۷ صرافی روس‌زبان بدون KYC را توقیف کرد. این صرافی‌ها با دریافت مبالغ عظیم به عنوان پلتفرمی برای جرائم سایبری و دور زدن تحریم‌ها عمل می‌کردند.

استفاده از صرافی‌های بدون KYC

صرافی‌های بدون KYC روسی همچنان به عنوان یک مشکل برجسته در زمینه پول‌شویی، فرار از تحریم‌ها، و تراکنش‌های دارک‌نت محسوب می‌شوند. با این حال، اقدامات گسترده اجرایی منجر به کاهش فعالیت و جریان مالی این پلتفرم‌ها شد، هرچند باز هم پلتفرم‌های جدید در جایگاه برندهای توقیف‌شده فعالیت خود را آغاز کردند.

ایجاد مکانیزم‌های جدید پرداخت توسط کشورهای تحت تحریم

کشورهای تحت تحریم همچون روسیه و ایران برای حفظ تجارت و دسترسی به سرمایه، به روابط مالی با کشورهای بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین، و آفریقای جنوبی) روی آوردند.

– روسیه پرداخت‌های تجاری با استفاده از استیبل‌کوین‌ها و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) را توسعه داد.

– ایران و روسیه در زمینه ایجاد یک ارز دیجیتال مشترک به عنوان جایگزین دلار مذاکراتی انجام دادند، در حالی که تلاش دارند وابستگی خود به شبکه‌های مالی غربی را کاهش دهند.

چالش‌های نظارتی و اقدامات جهانی

دستکاری در حوزه ارزهای دیجیتال توسط کشورها و نهادهای تحت تحریم، به چالش بزرگی برای مقامات بین‌المللی تبدیل شده است.

– عملیات Destabilise: شبکه‌های پول‌شویی مرتبط با روسیه توسط آژانس‌های جنایی بریتانیا و ایالات متحده متلاشی شدند. صرافی‌هایی نظیر Smart و TGR نقش مهمی در تأمین مالی باج‌افزارها و قاچاق مواد مخدر داشتند.

– تحریم‌های کریپتکس: صرافی کریپتکس، با مدیریت سرگئی ایوانوف، متهم به پردازش بیش از ۵٫۸۸ میلیارد دلار تراکنش غیرقانونی برای جرائم سایبری و بازارهای دارک‌نت شد.

عدم موفقیت کامل در محدود کردن پلتفرم‌های غیرمتمرکز

برخی پلتفرم‌های غیرمتمرکز، علیرغم اقدامات قانونی و تحریم‌های OFAC، همچنان فعال باقی ماندند:

– تورنادو کش: این میکسر رمزنگاری، در سال ۲۰۲۲ به دلیل شستشوی بیش از ۴۵۵ میلیون دلار وجوه دزدیده شده تحریم شد، اما همچنان فعالیت‌های غیرقانونی را پردازش می‌کند.

نقش ارزهای دیجیتال در اقتصادهای محلی تحت تحریم

استفاده از رمزارزها توسط شهروندان عادی در کشورهای تحت تحریم همچنان به عنوان یک راه نجات مالی مهم تلقی می‌شود. بسیاری از افراد و کسب‌وکارها برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، انتقال پول به خارج از کشور، و دور زدن محدودیت‌های مالی به کریپتو روی آورده‌اند. با این حال، تمایز بین استفاده قانونی و غیرقانونی ارزهای دیجیتال در این حوزه‌ها همچنان چالشی نظارتی باقی مانده است.

نتیجه‌گیری

سال ۲۰۲۴ شاهد تحول در استفاده از ارزهای دیجیتال توسط نهادهای تحت تحریم و مقابله جهانی با این روند بود. از روسیه گرفته تا ایران، ارزهای دیجیتال به عنوان ابزاری برای دور زدن محدودیت‌ها و تأمین مالی غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفتند. اقدامات بین‌المللی، هرچند تا حدی موفقیت‌آمیز بودند، اما نتوانستند به طور کامل این چرخه غیرقانونی را از بین ببرند. بررسی دقیق‌تر عملیات‌های کریپتو و تقویت همکاری‌های بین‌المللی همچنان برای مقابله با این تهدید ضروری است.

سید علیرضا طباطبایی

منبع: chainalysis 2025 crypto crime report

بیشتر بخوانید: