وظایف شورای شهر منطبق بر قوانین ایران
وظایف شورای شهر منطبق بر قوانین ایران | شورای اسلامی شهر بهعنوان نهاد منتخب مردم، نقش محوری در انتخاب شهردار، تصویب بودجه، سیاستگذاری توسعه شهری و نظارت بر عملکرد شهرداری دارد. این گزارش، وظایف شورا را بر اساس قوانین بالادستی و مستندات رسمی مرور میکند. با توجه به نزدیک بودن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا پایگاه خبری عدل البرز به بررسی وظایف قانونی شوراهای شهر و روستا در خصوص پرداخته است.
۱- مبانی قانونی و فلسفه وجودی شوراها
بر اساس اصل هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شوراها به همراه مجلس شورای اسلامی، از ارکان تصمیمگیری و اداره کشور محسوب میشوند.
همچنین در اصول ۱۰۰ تا ۱۰۶ قانون اساسی، تشکیل شوراهای اسلامی در سطوح شهر، روستا، بخش، شهرستان و استان پیشبینی شده است.
قانون مرجع این نهاد:
> «قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران» مصوب ۱۳۷۵ (و اصلاحات بعدی)
هدف اصلی شورا:
> «جلب مشارکت مردم در اداره امور محلی و نظارت بر حسن اجرای برنامههای توسعه شهری و خدمات عمومی.»
۲- وظایف اصلی شورای اسلامی شهر
الف) انتخاب، نظارت و عزل شهردار
- انتخاب شهردار برای مدت ۴ سال
- تصویب شرایط استخدامی، حقوق و مزایای شهردار
- ارزیابی عملکرد شهردار و در صورت لزوم استیضاح وی
- پذیرش استعفا یا تصمیم در مورد عزل شهردار
مبنای قانونی ماده ۸۰ بند ۱ قانون شوراها
ب) تصویب بودجه، برنامه و صورتحساب شهرداری
- بررسی و تصویب بودجه سالانه شهرداری و سازمانهای وابسته
- تطبیق بودجه با نیازهای واقعی شهر و اولویتهای توسعه
- تصویب تفریغ بودجه و گزارشهای حسابرسی رسمی
مبنای قانونی ماده ۷۱ قانون شوراها
ج) نظارت بر عملکرد شهرداری و سازمانهای وابسته
- نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورا توسط شهردار
- نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه
- بررسی عملکرد سازمانهای تابعه (حملونقل عمومی، فرهنگی، ورزشی و …)
- درخواست گزارش کتبی و احضار مدیران مربوطه برای پاسخگویی
مبنای قانونی ماده ۸۰ بند ۲ و ۳
د) تصویب عوارض محلی و تعرفههای خدمات شهری
- پیشنهاد، بررسی و تصویب عوارض شهری (ساختمان، خدمات، مشاغل، پسماند و …)
- تصویب تعرفهها مانند نرخ کرایه تاکسی، پارکینگ، هزینه خدمات عمرانی
- تعیین سیاستهای مالی محلی در چارچوب قوانین بالادستی
هـ) سیاستگذاری برای توسعه شهری (عمرانی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی)
- شناسایی نیازهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شهر
- برنامهریزی برای توسعه فضاهای فرهنگی و هنری (فرهنگسرا، نگارخانه، تئاتر،…)
- همکاری با نهادهای دولتی برای اجرای طرحهای مشترک
- ارائه پیشنهادهای اصلاحی برای ارتقای کیفیت زندگی شهری
و) جلب مشارکت شهروندان و نهادهای مردمی
- ساماندهی و تشویق مردم به مشارکت در امور شهری، فرهنگی و اجتماعی
- حمایت از شکلگیری انجمنها و سازمانهای مردمنهاد NGO
- ترویج مشارکت داوطلبانه شهروندان در امور محلی
ز) نامگذاری معابر و اماکن عمومی
- تصویب نام خیابانها، میادین، کوچهها، بوستانها، پلها و سایر اماکن شهری
- تغییر نام معابر با رعایت قوانین و هماهنگی وزارت کشور
ح) نظارت عمومی بر خدمات شهری و اماکن عمومی
- نظارت بر بهداشت عمومی، نظافت، زیباسازی و آرامستانها
- نظارت بر امور فضاهای عمومی (پارکها، بازارچهها، مراکز فرهنگی و ورزشی)
- پیگیری شکایات شهروندان از عملکرد خدمات شهری
مبنای قانونی ماده ۷۱ بندهای ۱۱ تا ۲۲
ط) تعامل و همکاری با دستگاههای اجرایی و حاکمیتی
- همکاری با فرمانداری، استانداری و سایر نهادهای اجرایی دولت
- مشارکت در شوراهای فرابخشی (ترافیک، آموزش و پرورش، فرهنگ عمومی و …)
- هماهنگی برای جذب بودجهها و طرحهای ملی در سطح شهر
ی) وظایف متفرقه (اما کاربردی)
– اظهارنظر درباره طرحهای توسعه شهری (جامع، تفصیلی،…)
– مشارکت در مدیریت بحرانها (حوادث طبیعی، سیل، زلزله)
– پیشنهاد تشکیل یا انحلال سازمانهای وابسته به شهرداری
– ارجاع و پیگیری شکایات و درخواستهای مردمی
جمعبندی تحلیلی
اگر بخواهیم در یک مدل خلاصه و مدیریتی بگوییم:
| حوزه | وظایف اصلی شورا |
| سیاست و مدیریت | انتخاب و نظارت بر شهردار |
| مالی | تصویب بودجه و عوارض شهری |
| نظارت | کنترل عملکرد شهرداری و سازمانها |
| فرهنگی و اجتماعی | توسعه فضاهای فرهنگی و هنری، نامگذاری اماکن |
| مشارکت اجتماعی | توانمندسازی مردم، تشکیل انجمنها و NGOها |
| خدمات شهری | نظارت بر بهداشت، حملونقل، آرامستانها |
| همکاری بیننهادی | همافزایی با دولت و دستگاههای اجرایی |
