قمار آنلاین؛ جرم سایبری خاموش با پیامدهای بانکی و کیفری سنگین

قمار آنلاین با گسترش سایت‌های شرط‌بندی و تبلیغات فریبنده در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفته و موجب شده شمار زیادی از کاربران ناخواسته وارد تراکنش‌های مالی مشکوک می‌شوند؛ تراکنش‌هایی که ممکن است به مسدود شدن حساب بانکی و حتی تشکیل پرونده قضایی منجر شود. پایگاه خبری حقوقی عدل البرز در گفت‌وگویی با علیرضا طباطبایی، وکیل جرائم سایبری، درباره ابعاد قانونی قمار اینترنتی و راه‌های پیشگیری از گرفتار شدن در این چرخه پرسیدیم.

💬 گفت‌وگو با وکیل جرائم سایبری، علیرضا طباطبایی

🔹 چرا حساب بانکی قماربازان مسدود می‌شود؟

بانک‌ها و پلیس فتا زمانی که تراکنش‌های غیرعادی مثل واریز و برداشت‌های مکرر از حساب‌های ناشناس را مشاهده می‌کنند، موضوع را به مراجع قضایی گزارش می‌دهند.
اگر تخلف برای نخستین بار و با مبلغ ناچیز باشد، معمولاً با تعهد کتبی «عدم تکرار» امکان رفع مسدودی وجود دارد؛ اما در صورت تکرار، پرونده به دادسرا می‌رود و شخص علاوه بر انسداد حساب، ممکن است با مجازات کیفری هم روبه‌رو شود.
طبق اعلام رسمی، تاکنون بیش از ۳۰ هزار حساب بانکی مرتبط با قمار اینترنتی شناسایی و مسدود شده است.

🔹 قمار و شرط‌بندی اینترنتی در قانون چگونه تعریف شده است؟

بر اساس ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۴۰۱)، هر نوع توافق مبتنی بر برد و باخت—چه در دنیای واقعی و چه در فضای مجازی—قمار محسوب می‌شود و جرم است.
در این ماده، علاوه بر ضبط اموال ناشی از قمار، جزای نقدی نیز برای مرتکب در نظر گرفته شده است. قانون تفاوتی میان شرط‌بندی حضوری و آنلاین قائل نیست.

🔹 مجازات گردانندگان سایت‌های شرط‌بندی

طبق ماده ۷۰۶ قانون مجازات اسلامی، افرادی که مکان یا فضای مجازی برای قمار فراهم کنند، به حبس درجه شش محکوم می‌شوند.
اگر از این راه سود یا مال نامشروعی کسب کرده باشند، مجازاتشان به حبس درجه پنج و پرداخت جریمه‌ای چند برابر اموال نامشروع افزایش می‌یابد. قانون‌گذار با این ماده قصد دارد گردانندگان سایت‌ها را به‌طور جدی تحت پیگرد قرار دهد.

🔹 قمار حرفه‌ای یا باندی؛ مجازات سنگین‌تر

در ماده ۷۰۷ آمده است که اگر کسی قمار را به‌عنوان حرفه‌ی خود انجام دهد یا سردسته‌ی باند شرط‌بندی باشد، به حبس درجه چهار (حدود ده سال) و جزای نقدی سه تا شش برابر اموال به‌دست‌آمده محکوم می‌شود.
این ماده عملاً با قماربازان سازمان‌یافته مانند شبکه‌های مجرمانه برخورد می‌کند.

🔹 نگهداری یا فروش ابزار قمار

بر اساس ماده ۷۰۸ قانون مجازات اسلامی، تولید، عرضه یا نگهداری ابزار مخصوص قمار—چه فیزیکی و چه رایانه‌ای—جرم است و مجازات مالی دارد.
ابزارهای ضبط‌شده معدوم می‌شوند مگر اینکه استفاده مشروعی داشته باشند. البته اگر کسی بدون قصد قمار برای یک‌بار ابزار را حمل کند، مشمول مجازات نخواهد بود.

🔹 تبلیغ و همکاری با سایت‌های قمار

ماده ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی هرگونه همکاری در اداره یا پشتیبانی سایت‌های قمار را جرم می‌داند.
تبلیغ و ترغیب دیگران به شرکت در قمار نیز مجازات حبس و جزای نقدی دارد.
اگر کسی با علم و آگاهی کارت بانکی یا درگاه پرداخت خود را در اختیار گردانندگان سایت‌ها قرار دهد، «معاون جرم» محسوب می‌شود و ممکن است از خدمات بانکی نیز محروم گردد.

🔹 مسئولیت بانک‌ها و شرکت‌های اینترنتی

طبق مواد ۷۱۰ و ۷۱۱ قانون مجازات اسلامی، ضابطان قضایی، بانک‌ها و اپراتورهای اینترنتی در صورت اطلاع از وقوع جرم قمار و عدم گزارش آن، خودشان نیز مجازات می‌شوند.
برای شرکت‌های پرداخت آنلاین، جریمه می‌تواند تا چهار برابر مبلغ تراکنش‌های مجرمانه باشد.

🟩 جدول قوانین مهم مرتبط با قمار و شرط بندی

💬 توصیه پایانی وکیل

قمار و شرط‌بندی آنلاین در ایران جرم مشخص و بازدارنده‌ای است. اگر حساب شما مسدود شد، قبل از هر اقدامی باید از طریق دادسرا و مسیر قانونی موضوع را پیگیری کنید.
در موارد خفیف ممکن است با تعهد کتبی مشکل حل شود، اما در تخلفات جدی‌تر، حکم دادگاه لازم است.
مهم‌ترین هشدار: هرگز کارت بانکی یا درگاه پرداخت خود را—even به دوستان—در اختیار دیگران قرار ندهید.

✍️ جمع‌بندی

قمار اینترنتی دیگر صرفاً تفریح مجازی نیست؛ جرمی سازمان‌یافته است که با سازوکارهای مالی، روانی و تبلیغاتی گسترده کاربران را گرفتار می‌کند. قانون جدید با هدف قطع زنجیره مالی قمار، از کاربر تا پلتفرم را مسئول می‌داند. آگاهی و احتیاط در تراکنش‌های اینترنتی، نخستین گام در پیشگیری از این آسیب سایبری است.