قتل در طالقان؛ میانجی درگیری خانوادگی با ضربه چاقو جان باخت
به گزارش پایگاه خبری عدل البرز و به نقل از ایلنا، عصر روز گذشته (دوشنبه ۱۸ خرداد) درگیری خانوادگی در یکی از مناطق شهرستان طالقان از توابع استان البرز، به وقوع حادثهای مرگبار انجامید.
بر اساس اعلام فرماندار طالقان، مهدی کیان، در این حادثه، یک تبعه افغانستانی که حدود ۲۰ سال در این شهرستان سکونت داشته است، با اعضای خانواده همسر خود دچار مشاجره و درگیری فیزیکی شد.
وی افزود: در جریان این نزاع، یکی از حاضران که قصد وساطت و جدا کردن طرفین درگیر را داشت، بهطور ناخواسته هدف ضربه چاقویی قرار گرفت که با چاقوی آشپزخانه توسط ضارب وارد شده بود. متأسفانه این فرد بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد.
به گفته فرماندار طالقان، در این درگیری یک نفر دیگر نیز مجروح شده و ضارب پس از ارتکاب این جنایت از محل حادثه متواری شده است.
وی در پایان گفت: تلاش نیروهای انتظامی برای شناسایی و دستگیری عامل این قتل ادامه دارد.
اتباع افغان و چالشهای حقوقی؛ نگاهی جرمشناختی به مهاجرت در حاشیه قانون
با وجود سالها زندگی در ایران، بخش بزرگی از اتباع افغانستانی هنوز در شرایطی قرار دارند که نهتنها از حقوق قانونی پایه برخوردار نیستند، بلکه در مواردی، ناخواسته در معرض ارتکاب یا قربانی شدن در جرایم قرار میگیرند. از منظر علم جرمشناسی، این وضعیت ریشه در چند عامل ساختاری دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
۱. حاشیهنشینی و بیهویتی قانونی
بسیاری از مهاجران افغان فاقد مدارک اقامت معتبر یا تابعیت هستند. این وضعیت آنها را از خدمات رسمی، حمایت قانونی و مشارکت اجتماعی محروم کرده و باعث میشود برای بقا، به اقتصاد غیررسمی یا مشاغل پرخطر روی آورند. در چنین فضایی، نهتنها احتمال ارتکاب جرم افزایش مییابد، بلکه این افراد قربانی خاموش جرایم نیز میشوند؛ جرایمی مانند استثمار در محیط کار، بهرهکشی جنسی، کار کودکان یا خشونت خانگی که کمتر گزارش و پیگیری میشود.
۲. ناتوانی در دفاع حقوقی
یکی از مهمترین معضلات از منظر جرمشناسی، عدم دسترسی برابر به دادرسی عادلانه است. بسیاری از اتباع خارجی به دلیل ناآگاهی از حقوق خود، ضعف زبان، یا ترس از اخراج، توان دفاع مناسب در برابر اتهامات را ندارند. در برخی موارد، آنها حتی نمیدانند چگونه و از کجا وکیل بگیرند یا به دادگاه مراجعه کنند. این نابرابری منجر به صدور احکام سختگیرانه یا حتی ناعادلانه میشود، بهخصوص در جرایم سبک یا مواردی که درگیریهای خانوادگی، دعواهای خیابانی یا تخلفات مالی کوچک رخ میدهد.
۳. برچسبزنی اجتماعی و رسانهای
وقتی در رسانهها یا گفتمان عمومی، مهاجر با «مجرم» یکی پنداشته میشود، جامعه بهتدریج تصویر منفی از آن قشر شکل میدهد. از نگاه جرمشناسان، این برچسبزنی میتواند رفتارهای خلاف قانون را در برخی مهاجران تقویت کند، زیرا آنان احساس میکنند از جامعه طرد شدهاند و آیندهای مشروع ندارند. علاوه بر این، با افزایش تمرکز رسانهای بر جرایم معدود مهاجران، بقیه جامعه نیز احساس بیاعتمادی و ناامنی میکند که به تقابل اجتماعی میانجامد.
۴. فقدان سیاست کیفری مشخص برای مهاجران
دستگاه قضایی و نهادهای انتظامی در بسیاری از موارد، سازوکار ویژه و دستورالعمل روشن برای مواجهه با مهاجران ندارند. آیا یک مهاجر بدون مدرک در صورت قربانی شدن میتواند شکایت کند؟ چه نهادهایی موظف به حمایت از زنان و کودکان مهاجر هستند؟ این خلأها باعث میشود حتی بزهدیدگان مهاجر، از ترس برخورد قانونی یا اخراج، به نهادهای رسمی مراجعه نکنند و این مسئله، زمینهساز تداوم آسیبها و چرخه بزهکاری است.
جمعبندی:
از دیدگاه جرمشناسی، تداوم وضعیت طرد اجتماعی و نبود حمایتهای قانونی برای اتباع افغان، نهتنها آنان را به سمت ارتکاب یا قربانی شدن در جرایم سوق میدهد، بلکه امنیت عمومی را نیز تهدید میکند. راهکارهای پیشنهادی از منظر این علم عبارتند از:
- آموزش حقوقی به مهاجران
- ایجاد واحدهای حمایتی ویژه مهاجران در کلانتریها و دادگاهها
- اصلاح گفتمان عمومی و رسانهای درباره اتباع خارجی
- تنظیم سیاست کیفری خاص برای گروههای مهاجر آسیبپذیر
تا زمانی که این گروهها از چرخه تبعیض و بیحمایتی بیرون نیایند، هم قربانی میمانند، هم گاه به عامل جرم تبدیل میشوند؛ و این چرخه، باید با مداخله قانونمند شکسته شود.
